Terminologia związana ze złotem i srebrem może czasami wydawać się niejasna lub trudna do zrozumienia, zwłaszcza gdy zbierasz informacje przed wyceną swoich przedmiotów ze złota i srebra. Co oznaczają liczby na złocie i srebrze? I dlaczego wszyscy ciągle mówią o karatach? Jaka jest cena za uncję trojańską lub cena spot złota?
W tym artykule chcemy omówić najczęściej spotykane terminy, z którymi można się zetknąć, próbując zrozumieć skład i wartość posiadanych wyrobów ze złota i srebra.
Karaty
Karat (K) określa czystość złota. Innymi słowy, liczba karatów wskazuje, jaka część przedmiotu składa się z czystego złota. Do najpopularniejszych prób złota należą:
- 24K = tak czyste, jak to tylko możliwe (99,9%)
- 18K = 75% czystego złota
- 14K = 58,5% czystego złota
- 8K = 33,3% czystego złota.
Karat (K) służy do pomiaru czystości złota w 24-stopniowej skali. Innymi słowy, 24 karaty oznaczają, że całość składa się z 24 części złota, natomiast 14 karatów oznacza, że 14 z 24 części to czyste złoto.
Często można też spotkać się z terminem „karat” (Ct), co może budzić pewne wątpliwości. Podczas gdy „karat” określa czystość złota, termin „karat (Ct)” odnosi się do masy diamentu i nie ma nic wspólnego ze złotem.
Oznaczenia
Chociaż czystość złota można wyrażać zarówno w karatach, jak i w systemie millesymalnym, czystość srebra prawie zawsze określa się za pomocą trzycyfrowej liczby wybitej na rewersie przedmiotu.
Znak ten wskazuje czystość srebra wyrażoną w systemie millesymalnym (tj. ile jest części czystego srebra w 1000 częściach stopu):
- 999 = srebro o najwyższej możliwej czystości (99,9%)
- 925 = 92,5% srebra, zwanego również srebrem próby 925
- 830 = 83,0% srebra (często spotykane w starszych przedmiotach vintage).
Dlaczego więc srebro próby 925 nazywa się srebrem sterling? Nazwa „srebro sterling” wywodzi się od XII-wiecznego standardu czystości wynoszącego 92,5%, który stosowano w jubilerstwie, przy produkcji naczyń oraz artykułów gospodarstwa domowego. Do dziś jest to najczęściej spotykana próba srebra. Czyste srebro jest materiałem bardzo miękkim i delikatnym, dlatego rzadko wykorzystuje się je do celów innych niż kolekcjonerskie lub inwestycyjne.
Czystość złota w języku potocznym najczęściej określa się w karatach, ale na biżuterii jest ona oznaczana przy użyciu systemu millesymalnego, podobnego do tego stosowanego w przypadku srebra. Ważne jest zatem, aby wiedzieć, jakie oznaczenie millesymalne odpowiada danej liczbie karatów. Do najczęściej spotykanych oznaczeń stosowanych w przypadku złota należą:
- 999 = 99,9% czystego złota (24 karaty)
- 750 = 75,0% czystego złota (18 karatów)
- 585 = 58,5% czystego złota (14 karatów)
- 333 = 33,3% czystego złota (8 karatów).
Oprócz znaków czystości lub próby wyroby ze złota i srebra mogą posiadać szereg innych oznaczeń, które opowiadają historię danego przedmiotu. Można na przykład znaleźć znak producenta, rok lub miejsca pochodzenia. Chociaż znaki te dostarczają więcej informacji na temat tego, kiedy i gdzie przedmiot został wyprodukowany, nie podnoszą one wartości metalu.
Kolejnym ważnym terminem, który warto znać i rozumieć, jest cecha probiercza, czasami nazywana również pełną cechą probierczą. Pełna cecha probiercza jest uzyskiwana, gdy przedmiot jest oznaczony znakiem próby, znakiem wytwórcy i oficjalnym znakiem urzędu probierczego. Obecnie w Wielkiej Brytanii działają cztery urzędy probiercze: w Londynie, Birmingham, Sheffield i Edynburgu, a każdy z nich posiada własne znaki.
Pomimo różnorodności oznaczeń, jakie może posiadać dany przedmiot, wartość kruszcu wynika z trzech czynników: czystości, wagi oraz ceny rynkowej.
Cena spot czy cena za uncję trojańską
Cena spot to aktualna cena rynkowa, po której złoto lub srebro jest sprzedawane i kupowane na rynku międzynarodowym. Cena spot stanowi podstawową cenę referencyjną złota na całym świecie. Na cenę spot, która zmienia się każdego dnia, wpływają między innymi kondycja światowej gospodarki, inflacja, wahania kursów walut oraz popyt ze strony inwestorów.
Cena spot jest czasami nazywana również ceną za uncję trojańską. Jedna uncja odpowiada około 31,1 grama, więc gdy cena za uncję trojańską osiąga poziom 2000 USD, oznacza to, że 31,1 grama czystego złota próby 24K jest wyceniane na 2000 USD, czyli około 8000 zł.
Co oznacza termin „rodowane”?
Szczególnie białe złoto jest często pokrywane rodem, aby wzmocnić jego powierzchnię i odpowiednio zabezpieczyć ją przed zarysowaniami i matowieniem. Rod to metal szlachetny, który nie tylko chroni przed matowieniem, ale także nadaje powierzchni lśniące wykończenie.
Rod zmienia kolor i wygląd metalu, ale nie wpływa na jego wartość. Co więcej, choć z upływem czasu powłoka rodowa może się ścierać, przez co biżuteria z białego złota nabiera bardziej żółtego odcienia, nie ma to wpływu na cenę złota. Wartość i cena złota zawsze zależą od czystości i wagi przedmiotu, a nie od jego stanu czy koloru.
Wartość złomowa
Wartość złomowa złota i srebra to wartość metalu po przetopieniu, a nie wartość wynikająca z wzoru, marki czy wartości odsprzedaży. Wartość złomowa zależy od wagi przedmiotu, czystości materiału oraz ceny spot na rynku światowym. Stan, wiek ani konstrukcja przedmiotu nie mają wpływu na wartość złomową, ponieważ zależy ona wyłącznie od tego, ile czystego złota lub srebra zawiera dany przedmiot. Wartość złomowa to po prostu inne określenie wartości metalu.
Platerowane złotem czy pozłacane
Nie wszystko, co ma złoty kolor, jest prawdziwym złotem. Produkt platerowany złotem lub pozłacany ma rdzeń z metalu nieszlachetnego pokryty wierzchnią warstwą złota, dzięki czemu wygląda jak prawdziwe złoto, choć nim nie jest.
Wyroby platerowane złotem i pozłacane często nie posiadają żadnych oznaczeń, chociaż czasami można na nich znaleźć takie oznaczenia jak GP (Gold Plated), GEP (Gold Electroplated) lub GF (Gold Filled). Wyroby platerowane złotem mają znacznie grubszą warstwę złota niż wyroby pozłacane i zazwyczaj znacznie dłużej zachowują swój blask. Mimo że zawierają prawdziwe złoto, jego ilość jest tak niewielka, że zazwyczaj nie podnosi to znacząco ich wartości przy sprzedaży.
Zrozumienie terminologii ułatwia podjęcie decyzji o sprzedaży
Wiele terminów używanych do określania złota i srebra może wydawać się niejasnych lub zbyt technicznych z punktu widzenia konsumenta. Wszystkie one dostarczają jednak tych samych informacji: jaką część danego przedmiotu stanowi metal szlachetny oraz jaka jest jego wartość.
Kiedy zrozumiesz terminologię, łatwiej będzie Ci również docenić wartość biżuterii i innych przedmiotów, które posiadasz. Te drobne oznaczenia, waga i próba – wszystko to składa się na rzeczywistą wartość Twojego złota i srebra.
Na ulubionych i często używanych przedmiotach oznaczenia mogą być niewidoczne lub zmatowiałe, co stanowi doskonałą okazję, aby przynieść je do Gold Arthur na bezpłatną wycenę bez obowiązku sprzedaży. Nasi eksperci ds. złota sprawdzą czystość i zważą przedmioty na miejscu, a Ty otrzymasz ich uczciwą i przejrzystą wycenę. Możesz przynieść tyle rzeczy, ile chcesz, nawet jeśli nie masz pewności, z jakich materiałów są wykonane.
